علماي پنجگانه  هزار جريب نكا

( به بهانه ي درگذشت فقيه عامل  آيت ا... شيخ رضا صادقي گلوردي)

محمود محمدي

باورها و اعتقادات مردم شهرستان نكا تحت تاثير حوزه هاي علميه و علما و روحانيوني بوده است كه طي قرون گذشته و به خصوص در نيم قرن اخير در اين مناطق حضور داشتند. پيوند شعائر ديني مردم اين منطقه با آموزه هاي مذهبي علما و مجتهدان تربيت يافته حوزه هاي علميه هزارجريب نكا چنان است كه هرگونه كنكاش و جست و جوي ريشه هاي اعتقادات و رفتار مذهبي نكاتي به خصوص مازندراني ها به طور اعم ، بدون توجه به اين پيوند ناقص خواهد بود . از طرف ديگر در قرن اخير نهالي كه در حوزه هاي

علميه مناطق هزارجريب كاشته مي شد  در حوزه علميه روستاي كوهستان و به دست با بركت حضرت آيه العظمي كوهستاني به درختي تنومند تبديل شده و مردم منطقه از ثمره ي اين حوزه ها و از طلاب برومند و مجتهد برخاسته از اين مراكز دانش برخوردار شده و مي شوند. تدريس فقه و اصول و تفسير و اخلاق ازعمده فعاليتهاي علما به نام منطقه هزارجريب بوده است.

تاثير شگرف اين حوزه ها چنان بوده است كه مي توان به راحتي استحكام عقيده و باورها را در مردم اين منطقه در مقايسه با ديگر مناطق و عدم رسوخ مسلك ها و عقيده هاي بي بنيان در چند ده سال اخير را در ذهن اين مردم مشاهده نمود. كثرت روحانيون با درجات علمي متفاوت و درخشش روحانيون منطقه نكا در استان و كشور ، تصويري از اين شهر به دست داده است كه برخي آن را به" قم مازندران" مانند كرده اند:

در پيشينه تاريخ نكاو هزارجريب روستاهايي وجود دارند كه در طول ده ها سال شاهد عمران و رونق حوزه هاي علميه و رفت و آمد طلاب به آن حوزه ها بوده اند و آيات عظام و مجتهدان بنام نيز در آن حوزه ها به تدريس فقه و تعليم اخلاق مشغول بوده اند . روستاهاي كوا، كلا، لائي ملاخيل ، لائي رودبار ، سوچلما،گلبستان و گلورد از اين دست روستاهاهستند. به عنوان مثال در سال هاي اخير روستاهاي لائي به بركت حضور مرحوم آيت ا... محمدي لائيني و روستاهاي گلورد به بركت حضور مرحوم آيت ا... صادقي گلوردي و پدر عالم آن بزرگوار مرحوم شيخ علي اكبر صادقي شاهد اين حوزه ها بوده اند. همچنين در سابقه خانوادگي نگارنده؛ در بين اجداد مادري و پدري مرحوم آيت ا... محمدي رمداني اسنادي موجود است كه نشان دهنده تاريخ 300 ساله اشتغال اجداد ايشان به تدريس علوم ديني در حوزه ي لائي رودبار مي باشد.

در آن سال ها به خصوص در ايام تابستان اين حوزه ها از رونق دو چنداني برخوردار بوده اند . زيرا عدم تعطيلي درس و بحث و استمرار زندگي طلبگي اقتضا داشته كه حتي در ايام تابستان و در فصل مهاجرت علما به مناطق ييلاقي ، طلاب نيز در اين حوزه ها حضور داشته باشند.

علمائي كه در اين حوزه ها فعاليت مي نموده اند پر شمار بوده اند و فقط مي توان به برخي از نام هاي موثر تر و معروف تر اشاره نمود و چه بسا اطلاعات اندك  نگارنده  مانع ذكر دقيق و كامل تر اين اسامي باشد:

شيخ مهدي ورپامي،روحاني ليموندهي ، محمدي بادابسري، محمدي لائيني ، محمدي رمداني، محمدي بايع كلائي، شيخ حسن طبرسي، احمد سوچلمائي ، اشرفي لترگازي ، صادقي گلوردي، از ستارگان درخشان نزديك تر به عصر ما مي باشند كه به علت حاكم بودن فرهنگ شفاهي در تاريخ منطقه مي توان حضور و تاثير آن هارا بيش تر از درگذشتگان سال هاي دور به ياد آورد.

با اين همه به عقيده اين جانب  مي توان از علماي پنجگانه اي نام برد كه دقيقا در پنجاه سال گذشته( از زمان مراجعت مرحوم محمدي رمداني از نجف حوالي سال هاي38-37 ه. ش) در اين منطقه در چهار شكل ، تربيت طلاب - ايراد وعظ و خطايه و تفسير  _برگزاري نماز جماعت و احياء مساجد-و رسيدگي به امورشرعي مردم و رفع مشكلات و اختلافات آنان حضور داشته و ايفاي نقش و وظيفه مي نمودند .

 مرحومان آيت ا... محمدي لائيني، آيت ا... محمدي رمداني ، آيت ا... محمدي بايع كلائي، آيت ا... محمدي بادابسري (كه البته بيش تر در بهشهر حضور داشتند) و صادقي گلوردي. را مي توان به دلايل ذيل جز علماي پنجگانه موثر در تربيت ديني و مذهبي و شكل دهي باورها و اعتقادات مردم قلمداد نمود:

هر پنج تن انان از مناطق هزارجريب محدوده ي شهر نكا برخاسته اند و در حوزه كوهستان تحت تعليم آيت ا... كوهستاني در فقه و اصول و اخلاق تربيت شده و پرورش يافته اند.

هر پنج تن تقريبا هم عصر بوده و حوزه زماني فعاليت آنان پنجاه سال گذشته در منطقه نكا بوده است.

در يك برهه تاريخي به طول 2 دهه در حوزه نجف تحت تربيت آيات و مراجع از جمله سيد محمود شاهرودي ،  حكيم ، ميرزا هاشم  آملي ،  ميرزا حسن يزدي و ... بوده اند. مدت حضور آنان گر چه متفاوت بوده، از 14 سال تا 6 سال ، اما همگي در نهايت با كسب درجه اجتهاد به عنوان بارز ترين روحانيون تربيت شده حوزه نجف  در منطقه حضور يافتند.

روش و منش همگي با محوريت فقه در تربيت طلاب، سادگي و ساده زيستي در منش زندگي ( خوراك ، پوشاك ، مسكن و ..) مردم داري و اهتمام بدون چشم داشت مادي بوده است .

تقريبا همگي اين آيات در بدو ورود خود با پيشنهادات چشمگير حضور در قم ياقبول انجام تبليغ در تهران و ... مواجه بوده اند اما همگي آنها خدمت به مردم مناطق هزارجريب و نكا را جزو وظايف و مسئوليت هاي خود قلمداد نموده و حضور در زادگاه خود را ترجيح داده اند. حتي چه در قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب هيچ يك وارد امور اداري دولتي نشده و يا اشتغال در سمت هاي اجرايي را نپذيرفتند .

خدمات و بركات اين دسته از علما را مي توان چنين بر شمرد :

تاسيس حوزه علميه و يا تدريس در آن ها و تربيت طلاب :

مرحوم آيت ا.. محمدي لائيني كه پس از فوت مرحوم آيت ا... ليموندهي به درخواست مردم نكا و به امر آيت ا... كوهستاني جانشين ايشان شده بود مديريت مدرسه علميه نكا را عهده دار و در سال هاي بعد با تاسيس و بناي مجدد مسجد جامع به تاسيس حوزه علميه محمديه همت گماشت. مرحوم آيت ا... صادقي گلوردي حوزه علميه امام جعفر صادق نكا را بنيان نهاد.

مرحوم آيت ا... بايع كلائي حوزه علميه مهديه نكا را تاسيس نمود. و مرحومان محمدي رمداني ، محمدي بادابسري نيز به فراخور توان خود در اين مسير به تربيت طلاب و تدريس در حوزه ها مشغول بوده اند كه عمدا نتايج و بركات اين حوزه ها را در پروش  روحانيون عالي مقام و علمائي ديد كه هم اكنون به  عهده دار انجام امور مذهبي مردم مي باشد كه درراس آنها مي توان از آيت ا... شيخ نورا... طبرسي نماينده ولايت فقيه در استان و امام جمعه ساري نام برد .

تبليغ و وعظ و خطابه و تفسير:

اين بزرگواران در ارشاد مردم و در تبليغ و تبيين اصول حقّه شيعه و در هدايت مردم و حمايت آنان در برابر شبهات و تلبيسات دشمنان ذره اي غفلت نورزيده و شخصا در منابر و محافل با رساترين وجه چون ديواري محكم از اعتقادات مردم در برابر هجوم انديشه هاي خرافي، انحرافي و جاهلانه پاسداري نمودند.

گاهي در ايام محرم و رمضان در دو سه روستا به ارشاد و تبليغ مردم و تبيين معارف ديني مي پرداختند.

از طرف ديگر با تربيت واعظان و فرستادن آنان به روستاها به امر تبليغ آنان شخصا نظارت داشته و بر ارسال صحيح معارف مذهبي اصرار و رزين  و حاليست به خصوص به خرج مي داده اند. در خاطرات مردم و برخي از واعظان مي توان به صفحاتي برخورد كرد كه هنگام ارائه سخن در منبر، هنگامي كه اشتباهي رخ داده و مطلبي ناقص و يا غلط القا مي گردد في المجلس مورد خطاب آيات قرار گرفته و مي فرمودند همچنان بايد اشكال اصلاح گردد و الا ممكن است مردمي كه از مسجد خارج مي شوند امكان تصحيح عقيده آنان وجود نداشته باشد.

در زمينه احياي مساجد و برگزاري نماز هر يك با انتخاب مسجدي عهده دار اين فريضه بوده اند. و در اثناي نماز به بيان احكام شرعي ،تفسير و تبليغ مي پرداختند و به سوالات مردم پاسخ مي گفتند.

در فضايل هريك همين بس كه اميد و پناه مردم خوب و مستضعف منطقه بوده اند. روحشان شاد